door Sebastiaan Zuiderduin
LISSE - Van 18 april tot 18 mei zal ds. Johan Trommel samen met zijn vrouw Anneke en hun vrienden Mente en Roelie Hovinga uit het Groningse Marum een studiereis maken door Indonesië. Het zal een reis worden in het kader van persoonlijkheidsontwikkeling en deskundigheidsbevordering van de predikant van de Samenwerkingsgemeente Lisse. De dominee zal contact leggen met de christenen in Indonesië en hij hoopt iets te leren van de manier waarop zij hun geloof beleven.
Indonesië herbergt 200 miljoen inwoners, verdeeld over een enorme verscheidenheid aan volken en culturen. Het grootste gedeelte van de bevolking is islamitisch, een minderheid van tien procent is christen. De positie van christenen is daardoor in Indonesië heel anders dan in Nederland. Zij leven te midden van een meerderheid moslims, hindoes en boeddhisten. Een aantal van deze christenen zal Trommel bezoeken: in ieder geval de Batakkers op Sumatra en de Toraja’s op Sulawesi kunnen visite verwachten.
Leerdoelen
De dominee heeft voor zichzelf drie leerdoelen opgesteld. “Ten eerste wil ik ontdekken welke rol de oorspronkelijke natuurgodsdiensten spelen in het leven van de Batak-christenen. Daarnaast vraagt ik me af in welke opzichten de geloofsbeleving en de manier van kerk-zijn van de Batakkers verschillen van die van de Toraja’s. Ten slotte hoop ik van deze christenen te kunnen leren hoe de kerk haar weg kan vinden tussen traditie en vernieuwing.” Naast alle studie zal uiteraard ook voldoende tijd worden gereserveerd om te genieten van de prachtige natuurlandschappen en exotische diersoorten die in Indonesië te vinden zijn.
De route die Trommel en zijn gezelschap hebben uitgestippeld loopt van west naar oost. “Op 19 april zullen we landen op het vliegveld van Medan in Sumatra. Op dit eiland zullen we de christelijke Batakkers aan het Toba-meer bezoeken. We hopen daar een kerkdienst te kunnen meemaken.” Op 28 april vliegen de vrienden naar Java, om daar vooral kennis te maken met de multireligieuze samenleving die Indonesië kenmerkt. Kerken worden hier omringd door boeddhistische heiligdommen, hindoeïstische tempelcomplexen en islamitische moskeeën.
Voorouderverering
Op 4 mei vertrekt het vliegtuig richting Sulawesi. “Met name het verblijf op dit deel van Indonesië zal in het kader staan van studieoriëntatie en contacten met mede-christenen.” Trommel legt uit hoe de kerken hier ontstaan zijn: “Sulawesi werd in 1913 voor het eerst bezocht door Nederlandse zendelingen. Vooral in het district Mamasa zijn vele kerken gebouwd en hier zullen we uiteraard een bezoek aan brengen. Ook hopen we te proeven van de typische Toraja-cultuur die bekend staat om z’n voorouderverering. Met name de integratie van geloof en cultuur zal onze aandacht vragen. Daarnaast zullen we de verschillen bestuderen tussen de districten Rantepao en Mamasa.” Ten slotte verblijven de vier reizigers nog enkele dagen op Bali om al hun indrukken te verwerken. Op 17 mei wordt de terugreis aanvaard.
'Gescheurde kinderen'
Onder het motto ‘wij een reis, zij een toekomst’, wil Johan Trommel iets bijzonders doen voor de plaatselijke bevolking tijdens zijn studiereis. “We hebben overlegd met dominee C.W. Buijs die de kerken van Mamasa toerust en begeleidt op welke manier we iets kunnen doen voor Indonesiërs die onze hulp kunnen gebruiken. Hij adviseerde ons om aandacht te besteden aan een project waarbij de zogenaamde ‘anak sumbing’, (letterlijk vertaald ‘gescheurde kinderen’, maar bedoeld worden kinderen met een hazenlip), een operatie aangeboden krijgen. Dit mini-hulpproject loopt nu al enige tijd en inmiddels zijn al meer dan honderd kinderen geopereerd.”
Hoewel alleen hun bovenlip gescheurd is, ervaren deze kinderen hun leven alsof ze helemaal gescheurd zijn. Door de maatschappij worden ze vanwege hun misvormde gezicht niet als volwaardig beschouwd. “Een operatie waarmee hun mismaakte lip hersteld kan worden, kost slechts 300 euro. We hebben voor dit project gekozen omdat we op deze manier met kleine bedragen een groot aantal kinderen een geheel nieuw leven kunnen geven.”
Promoten actie
Om zoveel mogelijk operaties te kunnen bekostigen heeft dominee Trommel de afgelopen weken veel aandacht besteed aan het promoten van de actie. Zo is er een extra collecte geweest in zijn kerk, zijn er spaarpotjes van karton uitgedeeld aan de kinderen en is er een rekeningnummer beschikbaar waarop men giften kan overmaken. “Inmiddels is al meer dan 3000 euro opgehaald, dus kunnen we zeker tien kinderen helpen.”
Johan Trommel zal het bijeengebrachte bedrag niet alleen overhandigen, ook zal hij enigszins zien hoe het besteed wordt. “We hopen op Sulawesi, in Mamasa, in contact te komen met de arts die de operaties uitvoert en predikant ds. Demas Ake die het project coördineert. We verwachten dat we via hen ook een aantal van de ‘gescheurde kinderen’ kunnen ontmoeten. Het resultaat van de operaties zullen we helaas niet kunnen zien, omdat die pas in augustus zullen plaatsvinden.”
“Een studiereis betekent: ogen en oren goed open houden, luisteren en kijken, vragen en fotograferen. We zullen kennis maken met andere culturen en volken. En vooral hopen we oog te krijgen voor de reikwijdte van Gods Koninkrijk,” zo vat Trommel samen wat hem te wachten staat. Tijdens de studiereis zal het gezelschap thuisblijvers via Internet op de hoogte houden van hun ervaringen. De website www.johantrommel.nl/indonesie bevat nu al uitgebreide documentatie en zal tijdens de reis geüpdate worden. Een gift overmaken, zodat meer ‘anak sumbing’ geopereerd kunnen worden, kan nog steeds. Voor meer info daarover kan men ook op de website van dominee Trommel terecht.
